Εμπορικές Συναλλαγές Κύπρου – Ελλάδας (Ιαν. – Ιούλ. 2021)

Οι εμπορικές συναλλαγές της Κύπρου με την Ελλάδα για το εννεάμηνο 2021 (Ιανουάριος – Σεπτέμβριος 2021) βρέθηκαν σε υψηλό και πάλι επίπεδο και για τις δύο αγορές. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα είναι ο δεύτερος εξαγωγικός προορισμός των κυπριακών προϊόντων μετά το Ηνωμένο Βασίλειο. Την ίδια στιγμή η κυπριακή αγορά προτιμά τα ελληνικά προϊόντα με αποτέλεσμα η Ελλάδα να είναι στην πρώτη θέση στις εισαγωγές της Κύπρου.

 

Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αδιάκοπη προώθηση και υποστήριξη των Κυπρίων εξαγωγέων από το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου σε συνεργασία με τους Εμπορικούς Συμβούλους του ανά τον κόσμο. Επίσης, αποτελεί επιβράβευση των προσπαθειών πολλών χρόνων για την μελλοντική περαιτέρω ενδυνάμωση των εμπορικών επαφών Κύπρου – Ελλάδας, οι οποίες ακόμη και σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες της πανδημίας δεν έδειξαν σημάδια κόπωσης.

 

Προς επιβεβαίωση των πιο πάνω, οι εγχώριες εξαγωγές της Κύπρου προς την Ελλάδα παρουσίασαν αύξηση 17,3% για το εννεάμηνο 2021 (2021: 76,2 εκ. και 2020: €65 εκ.) για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια. Οι εξαγωγές (εγχώριες και επανεξαγωγές) κυπριακών προϊόντων για τους 9 μήνες του 2021 μειώθηκαν κατά περίπου 3% €177,2 εκ. (2020: €181,8 εκ.) θέτοντας και πάλι όμως την Ελλάδα ως μία από τις κύριες ευρωπαϊκές χώρες αποστολής προϊόντων για το 2021. Αντιθέτως, οι εισαγωγές ελλαδικών προϊόντων στην Κύπρο για το ίδιο χρονικό διάστημα (Ιαν. – Σεπ. 2021) ανήλθαν στα € 1,436 δις παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 17% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου χρόνου (Ιαν. – Σεπ. 2020: € 1,228 εκ.).

(Πηγή: Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου)

 

Όσον αφορά στο χαλλούμι η Ελλάδα για το εννεάμηνο (Ιαν. – Σεπ. 2021) βρέθηκε στην όγδοη θέση μεταξύ των χωρών με μεγάλες εισαγωγές, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία, Γερμανία, Αυστρία, Δανία, Αυστραλία και Πολωνία. Οι εξαγωγές χαλλουμιού στην Ελλάδα για την περίοδο του εννεάμηνου 2021 παρουσίασαν αύξηση της τάξης του 7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020 (2021: €7,64 εκ. και 2020 €7,13 εκ.) γεγονός που αποδίδεται στο άνοιγμα του τομέα εστίασης μετά από πολλούς μήνες κλειστής αγοράς συμπεριλαμβάνοντας εστιατόρια, ξενοδοχεία, καφέ, αναψυκτήρια κ.α.

 

Σημειώνεται ότι το εμπορικό ισοζύγιο μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας είναι για πολλά χρόνια ελλειμματικό σε βάρος της Κύπρου αλλά αυτό είναι φυσιολογικό αφού η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερη παραγωγή. Σημαντικό είναι να δοθεί έμφαση στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας προς αμοιβαίο μελλοντικό όφελος αμφότερων των πλευρών..

 

Εξέλιξη Εμπορικών Σχέσεων Κύπρου – Ελλάδας

Βάσει των στατιστικών στοιχείων που έχουμε στη διάθεσή μας μπορούμε να δηλώσουμε ότι οι εμπορικές σχέσεις της Κύπρου με την Ελλάδα για το 2021 κρατήθηκαν σε υψηλό επίπεδο και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, γεγονός που αποδεικνύει τις άρρηκτες και καλά εδραιωμένες εμπορικές σχέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων των δύο χωρών.

Οι Κύπριοι επιχειρηματίες προβλέπουν ότι θα εντατικοποιήσουν  τις δραστηριότητες τους στην Ελλάδα, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2022 και εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν λόγω κορονοϊού, σε τομείς υπηρεσιών όπως η εκπαίδευση, ασφαλιστικές εταιρείες, δικηγορικά και λογιστικά γραφεία, ξενοδοχειακές επιχειρήσεις,  ανάπτυξη γης, ακίνητα και κατασκευές. Είναι ύψιστης σημασίας να ενθαρρυνθούν περαιτέρω οι συνεργασίες μεταξύ των επιχειρηματιών και εταιρειών των δύο χωρών και στη μετά τη πανδημία περίοδο, έτσι ώστε να επιτευχθεί πλήρης αξιοποίηση των ευκαιριών που έχουν δημιουργηθεί σε αυτές και στις γειτονικές τους χώρες.

 

Εκτιμώμενοι τομείς συνεργασίας μεταξύ Κύπρου Ελλάδας

Η Κύπρος μεταξύ άλλων πλεονεκτημάτων που προσφέρει για την ανάπτυξη του εμπορίου της με χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύει τη συνεργασία Ελλαδιτών και Κυπρίων επιχειρηματιών ώστε να μπορέσουν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρονται στις περιοχές της Μέσης Ανατολής και των Βαλκανίων. Η υπηρεσία εμπορίου του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου μέσω της υπηρεσίας του Export Helpdesk βοηθά τους Κύπριους επιχειρηματίες να έλθουν σε επαφή με αντίστοιχες εισαγωγικές επιχειρήσεις σε διάφορες  χώρες ανά τον κόσμο. Οι Κύπριοι επιχειρηματίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα σε εξαιρετικά σημαντικούς τομείς όπως η τριτοβάθμια εκπαίδευση, νομικές και ασφαλιστικές εταιρείες, συμβουλευτικές υπηρεσίες, ξενοδοχειακή βιομηχανία, ανάπτυξη γης, μεταφορές και κατασκευές.

 

Η Ελλάδα αποτελεί μια μοναδική διέξοδο για τους Κύπριους γιατί προσφέρει τον χώρο για περισσότερες επενδύσεις και αναπτύξεις, καθώς και δίοδο για επέκταση στις Βαλκανικές χώρες. Αντίστοιχα, πολλές Ελληνικές επιχειρήσεις έχουν επεκταθεί στην Κύπρο στους τομείς των πετρελαιοειδών, υπεραγορών και εξαγοράς υφιστάμενων Κυπριακών εταιρειών.

 

Η Κύπρος παραδοσιακά δίνει έμφαση στις επαγγελματικές υπηρεσίες, οι οποίες αναπτύσσονται σταθερά με πολύ καλά αποτελέσματα. Το  γεγονός ότι η Κύπρος σήμερα είναι ένα καλά εδραιωμένο περιφερειακό επιχειρηματικό και επενδυτικό κέντρο, είναι κυρίως το αποτέλεσμα των πολλών διαθέσιμων υπηρεσιών και της υψηλής επαγγελματικής ποιότητας που προσφέρει.

 

Τα κυριότερα προϊόντα που εξάγονται στην Ελλάδα από την Κύπρο, τα οποία παρουσιάζουν περαιτέρω περιθώρια συνεργασίας και ανάπτυξης είναι πατάτες, εσπεριδοειδή, κρέατα, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, απορρίμματα σιδήρου, θραύσματα σιδήρου και χάλυβα, φαρμακευτικά προϊόντα και πλαστικά. Από την άλλη πλευρά τα κυριότερα προϊόντα που η Κύπρος εισάγει από την Ελλάδα είναι πετρελαιοειδή, είδη ένδυσης και υπόδησης, ηλεκτρικά μηχανήματα, μηχανήματα και φαρμακευτικά προϊόντα.

Ενέργεια και Υδρογονάνθρακες

Ενέργεια

Το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (ΥΕΕΒ) της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Υπουργείο Ανάπτυξης της Ελληνικής Δημοκρατίας έχουν υπογράψει Πρωτόκολλο Συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας από τον Οκτώβρη του 2003. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σε συνεργασία με την ΡΑΕΚ ετοίμασε μελέτη με θέμα «Εκτίμηση του Δυναμικού Διείσδυσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο Σύστημα Ηλεκτρικής Ενεργείας της Κύπρου», η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2015.

Το ΥΕΕΒ αποτελεί Εταίρο στο συγχρηματοδοτούμενο έργο με τίτλο Βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη σε Περιφερειακό, Διαπεριφερειακό και Διασυνοριακό Επίπεδο-“ΕΝΕΡΓΕΙΝ”, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας «ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013». Οι Εταίροι του έργου από την Ελλάδα είναι η  Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Επικεφαλής εταίρος), η  Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια Κρήτης, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης, η Αναπτυξιακή Εταιρεία Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου και το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το έργο «ΕΝΕΡΓΕΙΝ» στοχεύει στην αξιοποίηση των μεγάλων δυνατοτήτων για την προαγωγή μιας αρμονικής, ισόρροπης και βιώσιμης ενεργειακής ανάπτυξης που θα οδηγήσει τελικά σε επιδεικτική εφαρμογή ώριμων και καινοτόμων έργων εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε χώρους, εγκαταστάσεις και κτίρια του δημοσίου τομέα, προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων για την βιώσιμη ενεργειακή ανάπτυξη στις περιοχές του προγράμματος, συμβολή στους εθνικούς στόχους Ελλάδος και Κύπρου (20-20-20) και προετοιμασία πολιτικών μακροπεριφερειακής ανάπτυξης ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 καθώς και στην έμμεση βελτίωση στον τομέα του τουρισμού. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου για όλους τους εταίρους ανέρχεται σε €4.000.000, ενώ για την Κύπρο σε €1.600.000 από τα οποία €1.340.000 αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση τεσσάρων δημόσιων κτιρίων. Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και κατά 20% από εθνικούς πόρους της Ελλάδας και της Κύπρου.

Για τήρηση της υποχρέωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας για διατήρηση εθνικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών για 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών (για την Κύπρο 81 ημέρες), ο Κυπριακός Οργανισμός Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (ΚΟΔΑΠ) διατηρεί στην επικράτεια της Ελληνικής Δημοκρατίας αποθέματα πετρελαιοειδών, στα πλαίσια σχετικής διακρατικής Συμφωνίας. Τα αποθέματα είναι ιδιόκτητα, ανέρχονται περίπου στις 75.000 μετρικούς τόνους και διατηρούνται στις εγκαταστάσεις των  ΕΛ.ΠΕ. και της Motoroil.

Επιπλέον, η κινητή εργαστηριακή μονάδα για έλεγχο της ποιότητας των πετρελαιοειδών και καυσίμων του ΥΕΕΒ αγοράστηκε συντηρείται από ελληνικές εταιρείες.

Τέλος, αναφέρεται ότι η Κύπρος από κοινού με την Ελλάδα και το Ισραήλ προωθούν την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των τριών χωρών μέσω του έργου “Euroasia Interconnector”, το οποίο περιλαμβάνει τρία έργα τα οποία έχουν συμπεριληφθεί στον πρώτο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) της Ε. Επιτροπής. Τα έργα αυτά είναι:

(1) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Χαδέρα (Ισραήλ) και Βασιλικού (Κύπρος),

(2) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Βασιλικού (Κύπρος) και Κορακιάς (Κρήτη, Ελλάδα) και

(3) Εσωτερική ηλεκτρική γραμμή μεταξύ Κορακιάς, Κρήτης και περιοχής Αττικής.

Η Κύπρος με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 23 Οκτωβρίου 2013 καθόρισε το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας ως την Εθνική Αρμόδια Αρχή (ΕΑΑ), η οποία θα εκδώσει την εμπεριστατωμένη απόφαση σύμφωνα με το «Συνεργατικό Σύστημα» (ΣΣ). Η ΕΑΑ σε συνεργασία με τις άλλες αρμόδιες αρχές ετοίμασε εγχειρίδιο διαδικασιών αδειοδότησης των πιο πάνω ΕΚΕ, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού. Το Εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό από τις 16 Μαΐου 2014.

Υδρογονάνθρακες

Στις 27/3/2014 πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο EEB συνάντηση του Υπουργού EEB της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γιώργου Λακκοτρύπη με τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Γιάννη Μανιάτη. Οι δύο Υπουργοί είχαν συμφωνήσει στην άμεση δημιουργία κοινής ομάδας τεχνοκρατών για την Ενεργειακή & Θαλάσσια Πολιτική καθώς και ομάδας για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας & Εξοικονόμηση Ενέργειας για τη συνεχή αλληλοενημέρωση και συντονισμό μεταξύ των δύο Υπουργείων.

Στις 2/3/2015 ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού έστειλε συγχαρητήρια επιστολή προς τον Υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παναγιώτη Λαφαζάνη αναφορικά με την ανάληψη των καθηκόντων του. Μέσω της επιστολής του ο κ. Λακκοτρύπης απεύθυνε ανοικτή πρόσκληση για επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο με την ομάδα τεχνοκρατών του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με σκοπό τη συζήτηση των τρόπων συνέχισης της συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων.

Στις 29/4/2015 πραγματοποιήθηκε τριμερής συνάντηση Κύπρου-Αιγύπτου-Ισραήλ στην οποία συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης, ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Αλέξης Τσίπρας και ο Πρόεδρος της Αιγύπτου κ. Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι. Ένα από τα θέματα που απασχόλησε την τριμερή συνάντηση ήταν η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών. Εκ μέρους των τριών ηγετών επαναβεβαιώθηκε εκ νέου η κοινή αντίληψη πως η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για ευρύτερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο, συμβάλλοντας έτσι στην ευημερία και σταθερότητα της περιοχής των τριών χωρών. Τονίστηκε επίσης, ότι η συνεργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί μέσω της τήρησης από τις χώρες των περιοχών των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, και ιδιαίτερα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στις 15/5/2015 ο Υπουργός ΕΕΒΤ συμμετείχε στις εργασίες του συνεδρίου του Economist «19η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση», απευθύνοντας χαιρετισμό κατά τη συνεδρία με θέμα «Ενεργειακή Συμμαχία στη Μεσόγειο και τη Βόρειο Αφρική: Ξεκλειδώνοντας το πλήρες δυναμικό» (Energy Alliance in the Mediterranean and North Africa: Unlocking the Full Potential).

Προώθηση Κυπριακών Προϊόντων και Υπηρεσιών στην Ελλάδα και Οργάνωση Σεμιναρίων

Το Υπουργείο έχει ιδρύσει από το 1983 Εμπορικό Κέντρο στην Αθήνα, κύριος στόχος του οποίου είναι η προβολή και προώθηση των κυπριακών προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά της Ελλάδας.

Στα πλαίσια των περαιτέρω προσπαθειών για προώθηση του τομέα της εκπαίδευσης, το Υπουργείο σε συνεργασία με το ΚΕΒΕ, διοργανώνει αποστολή στις 20 και 21 Νοεμβρίου 2021 για την προβολή των Κυπριακών πανεπιστημίων στην Αθήνα. Στόχος της αποστολής είναι η ενημέρωση των τοπικών συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού, καθηγητών, γονέων και κηδεμόνων, μαθητών, καθώς και λοιπών πιθανών ενδιαφερομένων για τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα που προσφέρουν τα Κυπριακά Πανεπιστήμια. Παρόμοιες αποστολές πραγματοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα χρόνια, από το 2010 μέχρι σήμερα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, ήτοι της Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Σερρών, του Βόλου, Καρδίτσας, Πάτρας, Καλαμάτας, Αλεξανδρούπολης, Καβάλας, Ξάνθης και Λάρισας.

Στο πιο πάνω πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή του Υπουργείου με κρατικό περίπτερο στις 2-4 Οκτωβρίου του 2021 στη διεθνή έκθεση logistics και εφοδιαστικής αλυσίδας, που πραγματοποιείται στην Αθήνα. Το Υπουργείο θα συμμετέχει σε παρόμοιες εκθέσεις με κρατικό περίπτερο.

Εισηγήσεις

Με σκοπό την περαιτέρω προώθηση των κυπριακών υπηρεσιών στην Ελλάδα κρίνεται επιβεβλημένο όπως εντατικοποιηθούν οι δραστηριότητες σε ότι αφορά την:

  • ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των Επιμελητηρίων των δύο χωρών
  • δυνατότητα προώθησης δικτύων επιχειρηματικής συνεργασίας αμφοτέρων των χωρών, λαμβάνοντας υπόψη ότι Ελλάδα δύναται να αποτελέσει δίοδο για επέκταση Κυπριακών εταιρειών στα Βαλκάνια