Εμπορικές Σχέσεις Κύπρου - Ελλάδας 2019

Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι προφανές ότι συνδέονται με άρρηκτους δεσμούς, άριστες διμερείς σχέσεις, κοινή γλώσσα και ταυτότητα και με κοινή ευρωπαϊκή ιδιότητα. Οι επιχειρηματικές σχέσεις Κύπρου – Ελλάδας είναι σοβαρά ανεπτυγμένες σε όλους τους τομείς: στο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, στις άμεσες επενδύσεις και φυσικά στον τουρισμό.

Οι εμπορικές σχέσεις της Κύπρου με την Ελλάδα βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο θέτοντας την Ελλάδα ως τον πρώτο εξαγωγικό προορισμό κυπριακών προϊόντων, ξεπερνώντας κύριους παραδοσιακούς προορισμούς εξαγωγών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά. Ταυτόχρονα η κυπριακή αγορά προτιμά τα ελληνικά προϊόντα με αποτέλεσμα τα ελλαδικά προϊόντα να κατέχουν επίσης την πρώτη θέση στις εισαγωγές της Κύπρου. Το γεγονός αυτό αποτελεί επιβράβευση των προσπαθειών πολλών χρόνων και εγγυώνται την μελλοντική περαιτέρω ενδυνάμωση των εμπορικών ανταλλαγών Κύπρου – Ελλάδας.

Αρχικά, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι διμερείς σχέσεις μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας βρίσκονται σε εξαιρετικό σημείο καθώς παρατηρείται μια συνεχής αναβάθμιση της διμερούς συνεργασίας, γεγονός που φυσικά ενισχύεται λόγω των άρρηκτων εθνικών δεσμών.

Οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών επίσης βρίσκονται σε καλό επίπεδο σημειώνοντας βελτίωση τα τελευταία χρόνια. Το διμερές συνολικό εμπόριο προϊόντων μεταξύ των δύο χώρων ανήλθε στα 1,904.5 εκ. ευρώ το 2019 παραμένοντας αμετάβλητο σε σχέση με το 2018 και σημειώνοντας αύξηση 7% σε σχέση με το 2017.

Η Ελλάδα το 2019 απορρόφησε πέραν του 6.5% των συνολικών εγχώριων εξαγωγών της Κύπρου γεγονός που την καθιστά εκ των κυριότερων εξαγωγικών προορισμών για τα κυπριακά προϊόντα. Οι εγχώριες εξαγωγές της Κύπρου στην Ελλάδα ανήλθε στα 87 εκ. ευρώ το 2019 παραμένοντας αμετάβλητες σε σχέση με το 2018 και σημειώνοντας αύξηση 15% σε σχέση με το 2017. Τα κυριότερα προϊόντα που εξάγονται είναι απορρίμματα και θραύσματα σιδήρου, πατάτες, φάρμακα και τυροκομικά προϊόντα.

Παράλληλα, οι εισαγωγές προϊόντων από την Ελλάδα έχουν κατακτήσει το μεγαλύτερο μερίδιο επί των συνολικών εισαγωγών της Κύπρου. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το 2019 οι εισαγωγές από την Ελλάδα αποτελούν πέραν του 20% των συνολικών μας εισαγωγών. Ειδικότερα, το 2019, οι εισαγωγές προϊόντων από την Ελλάδα ανήλθαν στα 1,669 εκ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση 5% σε σχέση με το 2018 και 7.5% σε σχέση με το 2017. Τα κυριότερα εισαγόμενα προϊόντα είναι καύσιμα, ηλεκτρικά μηχανήματα και εξοπλισμός, φάρμακα, σίδηρος και χάλυβας, πλαστικά, είδη ένδυσης και υπόδησης, καλλυντικά, είδη προσωπικής υγιεινής, ποτά και τρόφιμα.

Ως προς τις υπηρεσίες ο συνολικός όγκος εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών, το 2018, ανήλθε στα 1,100 εκ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση 6% σε σχέση με το 2017 και 7% σε σχέση με το 2016. Το 2018 οι εξαγωγές υπηρεσιών ανήλθαν στα 385 εκ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 16% σε σχέση με το 2016. Αντίστοιχα, οι εισαγωγές υπηρεσιών έφθασαν τα 715 εκ. ευρώ αυξανόμενες κατά 3% σε σχέση με το 2016. Οι εισαγωγές υπηρεσιών από την Ελλάδα προέρχονται κυρίως από τους τομείς των μεταφορών και των ταξιδιών. Οι κυπριακές εξαγωγές υπηρεσιών τροφοδοτούνται κυρίως από τον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Ενέργεια και Υδρογονάνθρακες

Ενέργεια

Το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (ΥΕΕΒ) της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Υπουργείο Ανάπτυξης της Ελληνικής Δημοκρατίας έχουν υπογράψει Πρωτόκολλο Συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας από τον Οκτώβρη του 2003. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σε συνεργασία με την ΡΑΕΚ ετοίμασε μελέτη με θέμα «Εκτίμηση του Δυναμικού Διείσδυσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο Σύστημα Ηλεκτρικής Ενεργείας της Κύπρου», η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2015.

Το ΥΕΕΒ αποτελεί Εταίρο στο συγχρηματοδοτούμενο έργο με τίτλο Βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη σε Περιφερειακό, Διαπεριφερειακό και Διασυνοριακό Επίπεδο-“ΕΝΕΡΓΕΙΝ”, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας «ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013». Οι Εταίροι του έργου από την Ελλάδα είναι η  Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Επικεφαλής εταίρος), η  Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια Κρήτης, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης, η Αναπτυξιακή Εταιρεία Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου και το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το έργο «ΕΝΕΡΓΕΙΝ» στοχεύει στην αξιοποίηση των μεγάλων δυνατοτήτων για την προαγωγή μιας αρμονικής, ισόρροπης και βιώσιμης ενεργειακής ανάπτυξης που θα οδηγήσει τελικά σε επιδεικτική εφαρμογή ώριμων και καινοτόμων έργων εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε χώρους, εγκαταστάσεις και κτίρια του δημοσίου τομέα, προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων για την βιώσιμη ενεργειακή ανάπτυξη στις περιοχές του προγράμματος, συμβολή στους εθνικούς στόχους Ελλάδος και Κύπρου (20-20-20) και προετοιμασία πολιτικών μακροπεριφερειακής ανάπτυξης ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 καθώς και στην έμμεση βελτίωση στον τομέα του τουρισμού. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου για όλους τους εταίρους ανέρχεται σε €4.000.000, ενώ για την Κύπρο σε €1.600.000 από τα οποία €1.340.000 αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση τεσσάρων δημόσιων κτιρίων. Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και κατά 20% από εθνικούς πόρους της Ελλάδας και της Κύπρου.

Για τήρηση της υποχρέωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας για διατήρηση εθνικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών για 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών (για την Κύπρο 81 ημέρες), ο Κυπριακός Οργανισμός Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (ΚΟΔΑΠ) διατηρεί στην επικράτεια της Ελληνικής Δημοκρατίας αποθέματα πετρελαιοειδών, στα πλαίσια σχετικής διακρατικής Συμφωνίας. Τα αποθέματα είναι ιδιόκτητα, ανέρχονται περίπου στις 75.000 μετρικούς τόνους και διατηρούνται στις εγκαταστάσεις των  ΕΛ.ΠΕ. και της Motoroil.

Επιπλέον, η κινητή εργαστηριακή μονάδα για έλεγχο της ποιότητας των πετρελαιοειδών και καυσίμων του ΥΕΕΒ αγοράστηκε συντηρείται από ελληνικές εταιρείες.

Τέλος, αναφέρεται ότι η Κύπρος από κοινού με την Ελλάδα και το Ισραήλ προωθούν την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των τριών χωρών μέσω του έργου “Euroasia Interconnector”, το οποίο περιλαμβάνει τρία έργα τα οποία έχουν συμπεριληφθεί στον πρώτο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) της Ε. Επιτροπής. Τα έργα αυτά είναι:

(1) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Χαδέρα (Ισραήλ) και Βασιλικού (Κύπρος),

(2) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Βασιλικού (Κύπρος) και Κορακιάς (Κρήτη, Ελλάδα) και

(3) Εσωτερική ηλεκτρική γραμμή μεταξύ Κορακιάς, Κρήτης και περιοχής Αττικής.

Η Κύπρος με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 23 Οκτωβρίου 2013 καθόρισε το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας ως την Εθνική Αρμόδια Αρχή (ΕΑΑ), η οποία θα εκδώσει την εμπεριστατωμένη απόφαση σύμφωνα με το «Συνεργατικό Σύστημα» (ΣΣ). Η ΕΑΑ σε συνεργασία με τις άλλες αρμόδιες αρχές ετοίμασε εγχειρίδιο διαδικασιών αδειοδότησης των πιο πάνω ΕΚΕ, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού. Το Εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό από τις 16 Μαΐου 2014.

Υδρογονάνθρακες

Στις 27/3/2014 πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο EEB συνάντηση του Υπουργού EEB της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γιώργου Λακκοτρύπη με τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Γιάννη Μανιάτη. Οι δύο Υπουργοί είχαν συμφωνήσει στην άμεση δημιουργία κοινής ομάδας τεχνοκρατών για την Ενεργειακή & Θαλάσσια Πολιτική καθώς και ομάδας για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας & Εξοικονόμηση Ενέργειας για τη συνεχή αλληλοενημέρωση και συντονισμό μεταξύ των δύο Υπουργείων.

Στις 2/3/2015 ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού έστειλε συγχαρητήρια επιστολή προς τον Υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παναγιώτη Λαφαζάνη αναφορικά με την ανάληψη των καθηκόντων του. Μέσω της επιστολής του ο κ. Λακκοτρύπης απεύθυνε ανοικτή πρόσκληση για επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο με την ομάδα τεχνοκρατών του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με σκοπό τη συζήτηση των τρόπων συνέχισης της συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων.

Στις 29/4/2015 πραγματοποιήθηκε τριμερής συνάντηση Κύπρου-Αιγύπτου-Ισραήλ στην οποία συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης, ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Αλέξης Τσίπρας και ο Πρόεδρος της Αιγύπτου κ. Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι. Ένα από τα θέματα που απασχόλησε την τριμερή συνάντηση ήταν η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών. Εκ μέρους των τριών ηγετών επαναβεβαιώθηκε εκ νέου η κοινή αντίληψη πως η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για ευρύτερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο, συμβάλλοντας έτσι στην ευημερία και σταθερότητα της περιοχής των τριών χωρών. Τονίστηκε επίσης, ότι η συνεργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί μέσω της τήρησης από τις χώρες των περιοχών των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, και ιδιαίτερα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στις 15/5/2015 ο Υπουργός ΕΕΒΤ συμμετείχε στις εργασίες του συνεδρίου του Economist «19η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση», απευθύνοντας χαιρετισμό κατά τη συνεδρία με θέμα «Ενεργειακή Συμμαχία στη Μεσόγειο και τη Βόρειο Αφρική: Ξεκλειδώνοντας το πλήρες δυναμικό» (Energy Alliance in the Mediterranean and North Africa: Unlocking the Full Potential).

Προώθηση Κυπριακών Προϊόντων και Υπηρεσιών στην Ελλάδα και Οργάνωση Σεμιναρίων

Το Υπουργείο έχει ιδρύσει από το 1983 Εμπορικό Κέντρο στην Αθήνα, κύριος στόχος του οποίου είναι η προβολή και προώθηση των κυπριακών προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά της Ελλάδας.

Στα πλαίσια των περαιτέρω προσπαθειών για προώθηση του τομέα της εκπαίδευσης, το Υπουργείο σε συνεργασία με το ΚΕΒΕ, διοργανώνει αποστολή στις 13 και 14 Οκτωβρίου 2019 για την προβολή των Κυπριακών πανεπιστημίων στην Αθήνα. Στόχος της αποστολής είναι η ενημέρωση των τοπικών συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού, καθηγητών, γονέων και κηδεμόνων, μαθητών, καθώς και λοιπών πιθανών ενδιαφερομένων για τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα που προσφέρουν τα Κυπριακά Πανεπιστήμια. Παρόμοιες αποστολές πραγματοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα χρόνια, από το 2010 μέχρι σήμερα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, ήτοι της Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Σερρών, του Βόλου, Καρδίτσας, Πάτρας, Καλαμάτας, Αλεξανδρούπολης, Καβάλας, Ξάνθης και Λάρισας.

Στο πιο πάνω πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή του Υπουργείου με κρατικό περίπτερο στις 9-11 Νοεμβρίου του 2019 στη διεθνή έκθεση logisticsκαι εφοδιαστικής αλυσίδας, που πραγματοποιείται για Τρίτη φορά στην Αθήνα. Το Υπουργείο θα συμμετέχει σε παρόμοιες εκθέσεις με κρατικό περίπτερο κατά τα έτη του 2019 και 2020.

Εισηγήσεις

Με σκοπό την περαιτέρω προώθηση των κυπριακών υπηρεσιών στην Ελλάδα κρίνεται επιβεβλημένο όπως εντατικοποιηθούν οι δραστηριότητες σε ότι αφορά την:

  • ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των Επιμελητηρίων των δύο χωρών
  • δυνατότητα προώθησης δικτύων επιχειρηματικής συνεργασίας αμφοτέρων των χωρών, λαμβάνοντας υπόψη ότι Ελλάδα δύναται να αποτελέσει δίοδο για επέκταση Κυπριακών εταιρειών στα Βαλκάνια