Εμπορικές Σχέσεις Κύπρου - Ελλάδας 2015

Εμπόριο Προϊόντων

Το συνολικό εμπόριο μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας αυξήθηκε κατά 3,8% το 2015 σε σχέση με το 2014 και ανήλθε στα €1,48 δις.

Πίνακας 1: Εμπόριο Κύπρου – Ελλάδας σε €000’ς

  2011 2012 2013 2014 2015 % Μεταβολή 2014/15
Εγχώριες Εξαγωγές 83.723 70.039 68.683 55.359 54.348 -18,3
Επανεξαγωγές 247.752 218.204 199.209 164.278 131.397 -20,0
Συνολικές Εξαγωγές 331.475 288.243 267.891 219.637 185.745 -15,4
Συνολικές Εισαγωγές 1.338.295 1.216.796 1.120.463 1.207.370 1.295.042 7,3
Συνολικό Εμπόριο 1.669.770 1.505.039 1.388.354 1.427.007 1.480.787 3,8
Εμπορικό Ισοζύγιο -1.006.819 -928.553 -852.572 -987.733 -1.109.297

Πηγή: Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία

Τα στοιχεία για το 2015 είναι προκαταρκτικά

Οι εγχώριες εξαγωγές προς την Ελλάδα κατά το 2015 μειώθηκαν κατά 18,3% σε σχέση με το 2014. Τα κυριότερα προϊόντα που εξάγονται στην Ελλάδα είναι τα απορρίμματα σιδήρου & χάλυβα και οι πατάτες (28% και 18,6% επί του συνόλου).

Οι συνολικές εγχώριες εξαγωγές στην Ελλάδα την πενταετία 2011-2015 μειώθηκαν από €55,3 εκ. σε €54,3 εκ. Κύρια εξαγώγιμα προϊόντα τα μέταλλα προς ανακύκλωση (€16,7 εκ.) και φάρμακα (€5,2 εκ.). Κυριότερα εξαγώγιμα προϊόντα φρέσκων και μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων στην Ελλάδα οι πατάτες, το χαλλούμι, οι ζωοτροφές και τα εσπεριδοειδή.

Οι επανεξαγωγές προς την Ελλάδα μέσω Κύπρου κατά το 2015 μειώθηκαν κατά 20% και έπεσαν στα €131,4 εκ. σε σύγκριση με το 2014 και αφορούσαν κυρίως οργανικά χημικά και μηχανήματα (32% και 31% επί του συνόλου, αντίστοιχα).

Οι εισαγωγές από την Ελλάδα κατά το 2015 ανήλθαν στα €1,3 δις. σημειώνοντας αύξηση ύψους 7,3% από το 2014. Οι εισαγωγές αποτελούνταν κυρίως από πετρελαιοειδή και μηχανήματα (31% και 6,5% επί του συνόλου των εισαγωγών, αντίστοιχα).

Εμπόριο Υπηρεσιών

Οι εξαγωγές υπηρεσιών στην Ελλάδα ανήλθαν σε €274 εκ. το 2013 ενώ οι εισαγωγές σε €620 εκ.

Πίνακας 2: Εμπόριο Υπηρεσιών σε €εκ.

Exports of services from Cyprus 2013
Total Exports of Cyprus 7.662        %
Greece 274 3,6
Imports of services to Cyprus 2013
Total Imports of Cyprus 4.750 %
Greece 620 13,1
  2013
  Exports Imports
Total services 274 620
Transport 119 165
Travel 75 321
Financial Services 42 39
Legal, Accounting,Management and public Relations Services 17 4
Other 9 67

Πηγή: Κεντρική Τράπεζα

Επενδύσεις

Οι Συνολικές Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) κατοίκων Ελλάδας στην Κύπρο ανήλθαν σε €3 δις. κατά το τέλος του 2013, ενώ οι Συνολικές ΑΞΕ των κατοίκων της Κύπρου στην Ελλάδα ήταν αρνητικές (επαναπατρισμός κεφαλαίων) και ανήλθαν στα €6,1 δις. Τα ποσά που αφορούν τις συνολικές εξερχόμενες ΑΞΕ (ροές) από κατοίκους Κύπρου στην Ελλάδα κατά το 2013 θεωρούνται εμπιστευτικά από την Κεντρική Τράπεζα και ως εκ τούτου δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν. Όσον αφορά τις ΑΞΕ (ροές) των κατοίκων της Ελλάδας στην Κύπρο για το 2013 ήταν ύψους €132 εκ. ως επίσης και τις εισερχόμενες ΑΞΕ (Ροές) για το 2013.

Σημειώνεται ότι έχει υπογραφεί Συμφωνία για Αποφυγή Διπλής Φορολογίας μεταξύ των δύο χωρών στις 30 Μαρτίου, 1968  η οποία  έχει τεθεί σε εφαρμογή από 16 Ιανουαρίου, 1969.

Πίνακας 3 : Άμεσες Ξένες Επενδύσεις σε €εκ.

FDI – Flows in 2013 FDI – Stocks in 2013
  Outward FDI by residents of Cyprus Inward FDI from non residents Outward FDI by residents of Cyprus Inward FDI from non residents
Total 2.615 2.634 31.509 45.974
Greece C 132 -6119 2947

Πηγή: Κεντρική Τράπεζα Κύπρου

Οι τομείς των επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί από κατοίκους Κύπρου στην Ελλάδα καθώς και κατοίκων Ελλάδας στην Κύπρο παρατίθενται στον πιο κάτω πίνακα:

Πίνακες 4 : Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, κατά Κλάδο Δραστηριότητας σε €εκ:

Outward FDI – From Residents of Cyprus Total at the end of 2013 Flows in 2013
TOTAL -6119 C
Mining and quarrying 0 0
Manufacturing 0 0
Electricity,gas, steam and air conditioning supply 0 0
Water supply; sewerage, waste management and remediation activities 0 0
Construction C C
Total services -6244 0
Wholesale and retail trade; repair of motor vehicles and motorcycles 7 C
Transportation and storage C C
Accomodation and food service activities 54 -11
Information and communication 11 C
Financial and insurance activities C C
Professional, scientific and technical activities C C
Arts, entertainment and recreation 0 0
Inward FDI from non residents Total at the end of 2013 Flows in 2013
TOTAL 2947 132
Mining and quarrying 0 0
Manufacturing C C
Electricity,gas, steam and air conditioning supply 0 0
Water supply; sewerage, waste management and remediation activities 0 0
Construction 0 0
Total services 2898 137
Wholesale and retail trade; repair of motor vehicles and motorcycles C C
Transportation and storage 0 0
Accomodation and food service activities 0 0
Information and communication C C
Financial and insurance activities 2553 C
Professional, scientific and technical activities C C
Arts, entertainment and recreation C 0

Πηγή: Κεντρική Τράπεζα Κύπρου

Τουρισμός

Oι σχέσεις Κύπρου Ελλάδας στον τομέα του Τουρισμού διέπονται από Τουριστική Συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ των δύο χωρών στις 19.4.1988 και από Μνημόνιο Τουριστικής Συνεργασίας μεταξύ ΚΟΤ–ΕΟΤ που υπεγράφη στις 27.8.2002. Επιπρόσθετα υπεγράφη στις 29.10.2014 Τριμερές Μνημόνιο Συνεργασίας στον τομέα του Τουρισμού μεταξύ Κύπρου – Αιγύπτου – Ελλάδας.

Ο ΚΟΤ διαθέτει Γραφείο στη Αθήνα το οποίο συστεγάζεται με την Πρεσβεία της Κύπρου και προβαίνει, στα πλαίσια των δυνατοτήτων του, σε ενέργειες προσέλκυσης τουρισμού, όπως π.χ. διαφήμιση, εκδηλώσεις προβολής, συμμετοχή σε τουριστικές εκθέσεις, φιλοξενία Τουριστικών Πρακτόρων και Δημοσιογράφων.

 Οι δύο χώρες έχουν ικανοποιητική καθημερινή αεροπορική σύνδεση και ελαφρώς αυξημένη σε ό,τι αφορά τις προσφερόμενες θέσεις σε σχέση με την πρότερη κατάσταση, της ύπαρξης των Κυπριακών Αερογραμμών.

Περίπου 15 περίπου πτήσεις συνδέουν καθημερινά Ελλάδα και Κύπρο την καλοκαιρινή περίοδο [Απρίλιος–Οκτώβριος από Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χανιά, Ηράκλειο, Άραξο, Ρόδο προς Λάρνακα και Πάφο] και 10 πτήσεις την χειμερινή περίοδο [Νοέμβριος–Μάρτιος  από Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χανιά προς Λάρνακα και Πάφο].  Οι αεροπορικές εταιρίες που εξυπηρετούν την σύνδεση είναι οι Aegean Airlines, η Blue Air και η Ryanair.

Τουριστική Κίνηση

Η τουριστική κίνηση μεταξύ Ελλάδας Κύπρου και συγκεκριμένα οι αφίξεις τουριστών από την Ελλάδα προς την Κύπρο τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν μείωση, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης.

Εισηγήσεις – Ακτοπλοϊκή Σύνδεση

Η ακτοπλοϊκή σύνδεση των δύο χωρών έχει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης και θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση της τουριστικής κίνησης.  Μέχρι στιγμής υπάρχουν κρουαζιέρες για Κύπριους από Λεμεσό προς ελληνικά νησιά αλλά όχι για Ελλαδίτες από Πειραιά προς ελληνικά νησιά και Κύπρο.

Οι τουριστικές ανταλλαγές Κύπρου – Ελλάδας παρατίθενται στον πιο κάτω πίνακα

Πίνακας 5: Τουρισμός μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας

  2010 2011 2012 2013 2014
Arrivals of tourists from Greece to Cyprus 127.667 138.721 132.985 104.949 100.955
Departures of residents of Cyprus to Greece 428.686 395.045 411.288 360.027 451.780

Πηγή: Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού

Ενέργεια και Υδρογονάνθρακες

 Ενέργεια

Το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού (ΥΕΕΒΤ) της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Υπουργείο Ανάπτυξης της Ελληνικής Δημοκρατίας έχουν υπογράψει Πρωτόκολλο Συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας από τον Οκτώβρη του 2003. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σε συνεργασία με την ΡΑΕΚ ετοίμασε μελέτη με θέμα «Εκτίμηση του Δυναμικού Διείσδυσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο Σύστημα Ηλεκτρικής Ενεργείας της Κύπρου», η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2015.

Το ΥΕΕΒΤ αποτελεί Εταίρο στο συγχρηματοδοτούμενο έργο με τίτλο Βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη σε Περιφερειακό, Διαπεριφερειακό και Διασυνοριακό Επίπεδο-“ΕΝΕΡΓΕΙΝ”, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας «ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013». Οι Εταίροι του έργου από την Ελλάδα είναι η  Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Επικεφαλής εταίρος), η  Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια Κρήτης, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης, η Αναπτυξιακή Εταιρεία Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου και το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το έργο «ΕΝΕΡΓΕΙΝ» στοχεύει στην αξιοποίηση των μεγάλων δυνατοτήτων για την προαγωγή μιας αρμονικής, ισόρροπης και βιώσιμης ενεργειακής ανάπτυξης που θα οδηγήσει τελικά σε επιδεικτική εφαρμογή ώριμων και καινοτόμων έργων εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε χώρους, εγκαταστάσεις και κτίρια του δημοσίου τομέα, προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων για την βιώσιμη ενεργειακή ανάπτυξη στις περιοχές του προγράμματος, συμβολή στους εθνικούς στόχους Ελλάδος και Κύπρου (20-20-20) και προετοιμασία πολιτικών μακροπεριφερειακής ανάπτυξης ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 καθώς και στην έμμεση βελτίωση στον τομέα του τουρισμού. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου για όλους τους εταίρους ανέρχεται σε €4.000.000, ενώ για την Κύπρο σε €1.600.000 από τα οποία €1.340.000 αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση τεσσάρων δημόσιων κτιρίων. Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και κατά 20% από εθνικούς πόρους της Ελλάδας και της Κύπρου.

Για τήρηση της υποχρέωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας για διατήρηση εθνικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών για 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών (για την Κύπρο 81 ημέρες), ο Κυπριακός Οργανισμός Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (ΚΟΔΑΠ) διατηρεί στην επικράτεια της Ελληνικής Δημοκρατίας αποθέματα πετρελαιοειδών, στα πλαίσια σχετικής διακρατικής Συμφωνίας. Τα αποθέματα είναι ιδιόκτητα, ανέρχονται περίπου στις 75.000 μετρικούς τόνους και διατηρούνται στις εγκαταστάσεις των  ΕΛ.ΠΕ. και της Motoroil.

Επιπλέον, η κινητή εργαστηριακή μονάδα για έλεγχο της ποιότητας των πετρελαιοειδών και καυσίμων του ΥΕΕΒΤ αγοράστηκε συντηρείται από ελληνικές εταιρείες.

Τέλος, αναφέρεται ότι η Κύπρος από κοινού με την Ελλάδα και το Ισραήλ προωθούν την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των τριών χωρών μέσω του έργου “Euroasia Interconnector”, το οποίο περιλαμβάνει τρία έργα τα οποία έχουν συμπεριληφθεί στον πρώτο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) της Ε. Επιτροπής. Τα έργα αυτά είναι:

(1) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Χαδέρα (Ισραήλ) και Βασιλικού (Κύπρος),

(2) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Βασιλικού (Κύπρος) και Κορακιάς (Κρήτη, Ελλάδα) και

(3) Εσωτερική ηλεκτρική γραμμή μεταξύ Κορακιάς, Κρήτης και περιοχής Αττικής.

Η Κύπρος με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 23 Οκτωβρίου 2013 καθόρισε το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού ως την Εθνική Αρμόδια Αρχή (ΕΑΑ), η οποία θα εκδώσει την εμπεριστατωμένη απόφαση σύμφωνα με το «Συνεργατικό Σύστημα» (ΣΣ). Η ΕΑΑ σε συνεργασία με τις άλλες αρμόδιες αρχές ετοίμασε εγχειρίδιο διαδικασιών αδειοδότησης των πιο πάνω ΕΚΕ, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού. Το Εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό από τις 16 Μαΐου 2014.

 Υδρογονάνθρακες

 Στις 27/3/2014 πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο EEBT συνάντηση του Υπουργού EEBT της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γιώργου Λακκοτρύπη με τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Γιάννη Μανιάτη. Οι δύο Υπουργοί είχαν συμφωνήσει στην άμεση δημιουργία κοινής ομάδας τεχνοκρατών για την Ενεργειακή & Θαλάσσια Πολιτική καθώς και ομάδας για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας & Εξοικονόμηση Ενέργειας για τη συνεχή αλληλοενημέρωση και συντονισμό μεταξύ των δύο Υπουργείων.

 Στις 2/3/2015 ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού έστειλε συγχαρητήρια επιστολή προς τον Υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παναγιώτη Λαφαζάνη αναφορικά με την ανάληψη των καθηκόντων του. Μέσω της επιστολής του ο κ. Λακκοτρύπης απεύθυνε ανοικτή πρόσκληση για επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο με την ομάδα τεχνοκρατών του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με σκοπό τη συζήτηση των τρόπων συνέχισης της συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων.

 Στις 29/4/2015 πραγματοποιήθηκε τριμερής συνάντηση Κύπρου-Αιγύπτου-Ισραήλ στην οποία συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης, ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Αλέξης Τσίπρας και ο Πρόεδρος της Αιγύπτου κ. Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι. Ένα από τα θέματα που απασχόλησε την τριμερή συνάντηση ήταν η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών. Εκ μέρους των τριών ηγετών επαναβεβαιώθηκε εκ νέου η κοινή αντίληψη πως η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για ευρύτερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο, συμβάλλοντας έτσι στην ευημερία και σταθερότητα της περιοχής των τριών χωρών. Τονίστηκε επίσης, ότι η συνεργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί μέσω της τήρησης από τις χώρες των περιοχών των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, και ιδιαίτερα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στις 15/5/2015 ο Υπουργός ΕΕΒΤ συμμετείχε στις εργασίες του συνεδρίου του Economist «19η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση», απευθύνοντας χαιρετισμό κατά τη συνεδρία με θέμα «Ενεργειακή Συμμαχία στη Μεσόγειο και τη Βόρειο Αφρική: Ξεκλειδώνοντας το πλήρες δυναμικό» (Energy Alliance in the Mediterranean and North Africa: Unlocking the Full Potential).

Προώθηση Κυπριακών Προϊόντων και Υπηρεσιών στην Ελλάδα και Οργάνωση Σεμιναρίων

Το Υπουργείο έχει ιδρύσει από το 1983 Εμπορικό Κέντρο στην Αθήνα, κύριος στόχος του οποίου είναι η προβολή και προώθηση των κυπριακών προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά της Ελλάδας.

Στα πλαίσια των περαιτέρω προσπαθειών για προώθηση του τομέα της εκπαίδευσης, το Υπουργείο σε συνεργασία με το ΚΕΒΕ, διοργάνωσε αποστολή στις 9 Μαρτίου 2015 για την προβολή των Κυπριακών πανεπιστημίων στην Αθήνα. Στόχος της αποστολής ήταν η ενημέρωση των τοπικών συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού, καθηγητών, γονέων και κηδεμόνων, μαθητών, καθώς και λοιπών πιθανών ενδιαφερομένων για τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα που προσφέρουν τα Κυπριακά Πανεπιστήμια. Παρόμοιες αποστολές πραγματοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή του 2014, 2013, 2012, 2011 και 2010 σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, ήτοι της Θεσσαλονίκης, των Σερρών, του Βόλου, της Καρδίτσας, της Πάτρας, της Καλαμάτας και της Λάρισας.

Στο πιο πάνω πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή του Υπουργείου με κρατικό περίπτερο στις 6 με 8 Μαρτίου του 2015 στη 17η διεθνή έκθεση εκπαίδευσης & εργασίας, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Το Υπουργείο συμμετείχε σε παρόμοιες εκθέσεις με κρατικό περίπτερο κατά τα έτη του 2014 και 2013.

Εισηγήσεις

Με σκοπό την περαιτέρω προώθηση των κυπριακών υπηρεσιών στην Ελλάδα κρίνεται επιβεβλημένο όπως εντατικοποιηθούν οι δραστηριότητες σε ότι αφορά την:

  • ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των Επιμελητηρίων των δύο χωρών.
  • δυνατότητα προώθησης δικτύων επιχειρηματικής συνεργασίας αμφοτέρων των χωρών, λαμβάνοντας υπόψη ότι Ελλάδα δύναται να αποτελέσει δίοδο για επέκταση Κυπριακών εταιρειών στα Βαλκάνια.