Εμπορικές Σχέσεις Κύπρου - Ελλάδας 2017

Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι προφανές ότι συνδέονται με άρρηκτους δεσμούς, άριστες διμερείς σχέσεις, κοινή γλώσσα και ταυτότητα και με κοινή ευρωπαϊκή ιδιότητα. Οι επιχειρηματικές σχέσεις Κύπρου – Ελλάδας είναι σοβαρά ανεπτυγμένες σε όλους τους τομείς: στο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, στις άμεσες επενδύσεις και φυσικά στον τουρισμό.

Οι εμπορικές σχέσεις της Κύπρου με την Ελλάδα βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο θέτοντας την Ελλάδα ως τον πρώτο εξαγωγικό προορισμό κυπριακών προϊόντων, ξεπερνώντας κύριους παραδοσιακούς προορισμούς εξαγωγών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά. Ταυτόχρονα η κυπριακή αγορά προτιμά τα ελληνικά προϊόντα με αποτέλεσμα τα ελλαδικά προϊόντα να κατέχουν επίσης την πρώτη θέση στις εισαγωγές της Κύπρου. Το γεγονός αυτό αποτελεί επιβράβευση των προσπαθειών πολλών χρόνων και εγγυώνται την μελλοντική περαιτέρω ενδυνάμωση των εμπορικών ανταλλαγών Κύπρου – Ελλάδας.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι τα τελευταία 5 χρόνια οι συνολικές εξαγωγές της Κύπρου (αγαθών και υπηρεσιών) στην Ελλάδα παρουσιάζουν άνοδο, παρά τις αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζει εν γένει το εμπόριο. Οι εγχώριες εξαγωγές της Κύπρου προς την Ελλάδα παρουσιάζουν άνοδο, καθώς οι εξαγωγές κυπριακών προϊόντων για το 2017 ανήλθαν στα €75,3 εκ. (2016: €62 εκ. +21,5%) θέτοντας την Ελλάδα ως την κυριότερη ευρωπαϊκή χώρα αποστολής προϊόντων για το 2017. Όσον αφορά στις εισαγωγές ελλαδικών προϊόντων στην Κύπρο για το 2017 ανήλθαν στα € 1,53 δις παρουσιάζοντας αύξηση 20,5% (2016: 1,27 δις €). (Πηγή: Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου)

Όσον αφορά στην Ελλάδα, η Κύπρος δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση στα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες και κυρίως στους τομείς της παροχής πετρελαιοειδών, είδη ένδυσης, ηλεκτρικών μηχανημάτων και φαρμακευτικών προϊόντων.

Το συνολικό εμπόριο μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας αυξήθηκε κατά 13,7% το 2017 σε σχέση με το 2016 και ανήλθε στα €1,76 δις (2016:€ 1,55 δις).

Σημειώνεται ότι το εμπορικό ισοζύγιο μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας είναι ελλειμματικό σε βάρος της Κύπρου αλλά αυτό είναι φυσιολογικό αφού η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερη παραγωγή. Σημαντικό είναι να δοθεί έμφαση στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας προς αμοιβαίο μελλοντικό όφελος αμφότερων των πλευρών.

Το 2017 περίπου 537.000 κύπριοι επισκέφθηκαν την Ελλάδα παραμένοντας στα ίδια επίπεδα με το 2016 (2016: 539.000), αριθμός που αντιστοιχεί παραπάνω από το ήμισυ του πληθυσμού της Κύπρου, ενώ για το 2017 170.000 ήταν οι ελλαδίτες που επισκέφθηκαν  το νησί της Αφροδίτης σημειώνοντας 6.25% αύξηση από τον προηγούμενο χρόνο (2016: 160.000) (Πηγή: Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου).

Οι δυο χώρες έχουν να προσφέρουν πλεονεκτήματα, τα οποία εφόσον αξιοποιηθούν κατάλληλα μπορούν να φέρουν πολύ καλά αποτελέσματα. Είναι πολλές οι επιχειρήσεις από την Ελλάδα που δραστηριοποιούνται με επιτυχία στην Κύπρο και το αντίστροφο. Οι κύπριοι επιχειρηματίες συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα σε σημαντικούς τομείς όπως είναι οι υπηρεσίες (ασφαλιστικές εταιρείες, δικηγορικά και λογιστικά γραφεία, τριτοβάθμια εκπαίδευση, ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, ανάπτυξη γης, ακίνητα και διαχείριση πλοίων). Είναι χρονικά επιτακτικό να δημιουργηθούν νέες συνεργασίες μεταξύ των επιχειρηματιών των δύο χωρών έτσι ώστε να επιτευχθεί πλήρης αξιοποίηση των ευκαιριών που υπάρχουν και κυρίως στις όμορες χώρες. Για το λόγο αυτό το Εμπορικό τμήμα της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα προγραμματίζει δραστηριότητες για την περαιτέρω οικοδόμηση δικτύων επιχειρηματικής συνεργασίας μεταξύ επιχειρηματιών από Κύπρο και Ελλάδα, οι οποίες θα επικεντρωθούν στη διοργάνωση ημερίδων και συνεδρίων, οργάνωση εμπορικών αποστολών, συμμετοχή σε εξειδικευμένες εκθέσεις, καθώς και στην διερεύνηση προοπτικών εξαγωγής νέων προϊόντων και υπηρεσιών.

Τα κυριότερα προϊόντα που εξάγονται στην Ελλάδα από την Κύπρο, τα οποία παρουσιάζουν περαιτέρω περιθώρια συνεργασίας και ανάπτυξης είναι πατάτες, εσπεριδοειδή, κρέατα, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, απορρίμματα σιδήρου, θραύσματα σιδήρου και χάλυβα, φαρμακευτικά προϊόντα και πλαστικά. Από την άλλη πλευρά τα κυριότερα προϊόντα που η Κύπρος εισάγει από την Ελλάδα είναι πετρελαιοειδή, είδη ένδυσης, ηλεκτρικά μηχανήματα, μηχανήματα και φαρμακευτικά προϊόντα.

Επίσης, Κύπριοι επιχειρηματίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα σε τομείς υπηρεσιών όπως π.χ. ασφάλειες, εκπαίδευση, νομικά και λογιστικά θέματα, διαχείριση πλοίων, καθώς και στους τομείς της ξενοδοχειακής βιομηχανίας και της ανάπτυξης γης με ιδιαίτερη επιτυχία.

Ενέργεια και Υδρογονάνθρακες

 Ενέργεια

Το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού (ΥΕΕΒΤ) της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Υπουργείο Ανάπτυξης της Ελληνικής Δημοκρατίας έχουν υπογράψει Πρωτόκολλο Συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας από τον Οκτώβρη του 2003. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σε συνεργασία με την ΡΑΕΚ ετοίμασε μελέτη με θέμα «Εκτίμηση του Δυναμικού Διείσδυσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο Σύστημα Ηλεκτρικής Ενεργείας της Κύπρου», η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2015.

Το ΥΕΕΒΤ αποτελεί Εταίρο στο συγχρηματοδοτούμενο έργο με τίτλο Βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη σε Περιφερειακό, Διαπεριφερειακό και Διασυνοριακό Επίπεδο-“ΕΝΕΡΓΕΙΝ”, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας «ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013». Οι Εταίροι του έργου από την Ελλάδα είναι η  Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Επικεφαλής εταίρος), η  Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια Κρήτης, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης, η Αναπτυξιακή Εταιρεία Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου και το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το έργο «ΕΝΕΡΓΕΙΝ» στοχεύει στην αξιοποίηση των μεγάλων δυνατοτήτων για την προαγωγή μιας αρμονικής, ισόρροπης και βιώσιμης ενεργειακής ανάπτυξης που θα οδηγήσει τελικά σε επιδεικτική εφαρμογή ώριμων και καινοτόμων έργων εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε χώρους, εγκαταστάσεις και κτίρια του δημοσίου τομέα, προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων για την βιώσιμη ενεργειακή ανάπτυξη στις περιοχές του προγράμματος, συμβολή στους εθνικούς στόχους Ελλάδος και Κύπρου (20-20-20) και προετοιμασία πολιτικών μακροπεριφερειακής ανάπτυξης ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 καθώς και στην έμμεση βελτίωση στον τομέα του τουρισμού. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου για όλους τους εταίρους ανέρχεται σε €4.000.000, ενώ για την Κύπρο σε €1.600.000 από τα οποία €1.340.000 αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση τεσσάρων δημόσιων κτιρίων. Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και κατά 20% από εθνικούς πόρους της Ελλάδας και της Κύπρου.

Για τήρηση της υποχρέωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας για διατήρηση εθνικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών για 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών (για την Κύπρο 81 ημέρες), ο Κυπριακός Οργανισμός Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (ΚΟΔΑΠ) διατηρεί στην επικράτεια της Ελληνικής Δημοκρατίας αποθέματα πετρελαιοειδών, στα πλαίσια σχετικής διακρατικής Συμφωνίας. Τα αποθέματα είναι ιδιόκτητα, ανέρχονται περίπου στις 75.000 μετρικούς τόνους και διατηρούνται στις εγκαταστάσεις των  ΕΛ.ΠΕ. και της Motoroil.

Επιπλέον, η κινητή εργαστηριακή μονάδα για έλεγχο της ποιότητας των πετρελαιοειδών και καυσίμων του ΥΕΕΒΤ αγοράστηκε συντηρείται από ελληνικές εταιρείες.

Τέλος, αναφέρεται ότι η Κύπρος από κοινού με την Ελλάδα και το Ισραήλ προωθούν την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των τριών χωρών μέσω του έργου “Euroasia Interconnector”, το οποίο περιλαμβάνει τρία έργα τα οποία έχουν συμπεριληφθεί στον πρώτο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) της Ε. Επιτροπής. Τα έργα αυτά είναι:

(1) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Χαδέρα (Ισραήλ) και Βασιλικού (Κύπρος),

(2) Ηλεκτρική Διασύνδεση μεταξύ Βασιλικού (Κύπρος) και Κορακιάς (Κρήτη, Ελλάδα) και

(3) Εσωτερική ηλεκτρική γραμμή μεταξύ Κορακιάς, Κρήτης και περιοχής Αττικής.

Η Κύπρος με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 23 Οκτωβρίου 2013 καθόρισε το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού ως την Εθνική Αρμόδια Αρχή (ΕΑΑ), η οποία θα εκδώσει την εμπεριστατωμένη απόφαση σύμφωνα με το «Συνεργατικό Σύστημα» (ΣΣ). Η ΕΑΑ σε συνεργασία με τις άλλες αρμόδιες αρχές ετοίμασε εγχειρίδιο διαδικασιών αδειοδότησης των πιο πάνω ΕΚΕ, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού. Το Εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό από τις 16 Μαΐου 2014.

 Υδρογονάνθρακες

 Στις 27/3/2014 πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο EEBT συνάντηση του Υπουργού EEBT της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γιώργου Λακκοτρύπη με τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Γιάννη Μανιάτη. Οι δύο Υπουργοί είχαν συμφωνήσει στην άμεση δημιουργία κοινής ομάδας τεχνοκρατών για την Ενεργειακή & Θαλάσσια Πολιτική καθώς και ομάδας για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας & Εξοικονόμηση Ενέργειας για τη συνεχή αλληλοενημέρωση και συντονισμό μεταξύ των δύο Υπουργείων.

 Στις 2/3/2015 ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού έστειλε συγχαρητήρια επιστολή προς τον Υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παναγιώτη Λαφαζάνη αναφορικά με την ανάληψη των καθηκόντων του. Μέσω της επιστολής του ο κ. Λακκοτρύπης απεύθυνε ανοικτή πρόσκληση για επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο με την ομάδα τεχνοκρατών του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με σκοπό τη συζήτηση των τρόπων συνέχισης της συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων.

 Στις 29/4/2015 πραγματοποιήθηκε τριμερής συνάντηση Κύπρου-Αιγύπτου-Ισραήλ στην οποία συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης, ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Αλέξης Τσίπρας και ο Πρόεδρος της Αιγύπτου κ. Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι. Ένα από τα θέματα που απασχόλησε την τριμερή συνάντηση ήταν η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών. Εκ μέρους των τριών ηγετών επαναβεβαιώθηκε εκ νέου η κοινή αντίληψη πως η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για ευρύτερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο, συμβάλλοντας έτσι στην ευημερία και σταθερότητα της περιοχής των τριών χωρών. Τονίστηκε επίσης, ότι η συνεργασία θα πρέπει να αναπτυχθεί μέσω της τήρησης από τις χώρες των περιοχών των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, και ιδιαίτερα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στις 15/5/2015 ο Υπουργός ΕΕΒΤ συμμετείχε στις εργασίες του συνεδρίου του Economist «19η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση», απευθύνοντας χαιρετισμό κατά τη συνεδρία με θέμα «Ενεργειακή Συμμαχία στη Μεσόγειο και τη Βόρειο Αφρική: Ξεκλειδώνοντας το πλήρες δυναμικό» (Energy Alliance in the Mediterranean and North Africa: Unlocking the Full Potential).

Προώθηση Κυπριακών Προϊόντων και Υπηρεσιών στην Ελλάδα και Οργάνωση Σεμιναρίων

Το Υπουργείο έχει ιδρύσει από το 1983 Εμπορικό Κέντρο στην Αθήνα, κύριος στόχος του οποίου είναι η προβολή και προώθηση των κυπριακών προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά της Ελλάδας.

Στα πλαίσια των περαιτέρω προσπαθειών για προώθηση του τομέα της εκπαίδευσης, το Υπουργείο σε συνεργασία με το ΚΕΒΕ, διοργάνωσε αποστολή στις 9 Μαρτίου 2015 για την προβολή των Κυπριακών πανεπιστημίων στην Αθήνα. Στόχος της αποστολής ήταν η ενημέρωση των τοπικών συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού, καθηγητών, γονέων και κηδεμόνων, μαθητών, καθώς και λοιπών πιθανών ενδιαφερομένων για τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα που προσφέρουν τα Κυπριακά Πανεπιστήμια. Παρόμοιες αποστολές πραγματοποιήθηκαν κατά τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή του 2014, 2013, 2012, 2011 και 2010 σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, ήτοι της Θεσσαλονίκης, των Σερρών, του Βόλου, της Καρδίτσας, της Πάτρας, της Καλαμάτας και της Λάρισας.

Στο πιο πάνω πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή του Υπουργείου με κρατικό περίπτερο στις 6 με 8 Μαρτίου του 2015 στη 17η διεθνή έκθεση εκπαίδευσης & εργασίας, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Το Υπουργείο συμμετείχε σε παρόμοιες εκθέσεις με κρατικό περίπτερο κατά τα έτη του 2014 και 2013.

Εισηγήσεις

Με σκοπό την περαιτέρω προώθηση των κυπριακών υπηρεσιών στην Ελλάδα κρίνεται επιβεβλημένο όπως εντατικοποιηθούν οι δραστηριότητες σε ότι αφορά την:

  • ανάπτυξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των Επιμελητηρίων των δύο χωρών.
  • δυνατότητα προώθησης δικτύων επιχειρηματικής συνεργασίας αμφοτέρων των χωρών, λαμβάνοντας υπόψη ότι Ελλάδα δύναται να αποτελέσει δίοδο για επέκταση Κυπριακών εταιρειών στα Βαλκάνια.